• فارسی
  • English
۲۱ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۱:۵۴

مرمت و بهسازی قلعه شگفت‌انگیز حسن صباح در سرزمین الموت

طرح مرمت و بهسازی قلعه تاریخی حسن صباح واقع در روستای گازرخان از توابع بخش الموت شرقی، توسط میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین آغاز شد.

محمد علی حضرتی مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین ضمن اعلام این خبر، دژ با شکوه حسن صباح را یکی از مهمترین شگفتی‌های گردشگری استان قزوین خواند و گفت: قلعه تاریخی حسن صباح واقع درشمال شرقی روستای گازرخان از توابع بخش الموت شرقی، یکی از قلاع تاریخی ایران و مهمترین پایگاه اسماعیلیان دردوران حکومت این فرقه در سرزمین الموت بوده که به دلیل پیشینه تاریخی، طبیعت بکر و آب و هوای مطلوب روستای گازرخان و آداب و رسوم جامعه محلی آن، گروهای گردشگری داخلی و خارجی بسیاری در طول سال جذب این منطقه می‌شوند.

حضرتی ساماندهی و بهسازی آثار و محدوده های تاریخی را از ضرورت‌های اجرایی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین برشمرد و اظهار داشت: با توجه به این‌که قلعه تاریخی حسن صباح سالانه پذیرای خیل عظیمی از گردشگران است و ایمنی بازدیدکنندگان از آثار تاریخی و فراهم آوردن رضایت خاطر این عزیزان از اولویت‌های نخست سازمان به عنوان متولی گردشگری استان محسوب می شود، عملیات مرمت و بهسازی مسیر دسترسی به این اثر ارزشمند تاریخی شامل احداث دیوار سنگی حائلی به طول ۱۰۰ متر از ابتدای مسیر (محل باجه بلیط فروشی و اطلاع رسانی قلعه)، تسطیح، خاکبرداری و خاکریزی کف فرش آجری آن در سال گذشته با تامین هزینه از محل اعتبارات ملی این اداره کل صورت پذیرفت.

وی در ادامه یادآور شد: مرحله جدید ساماندهی و بهسازی این اثر با شکوه تاریخی شامل ساماندهی ورودی قلعه، نصب نرده های چوبی در مسیر ورودی، بازسازی دیواره‌های ضلع شرقی، مرمت و بهسازی دیوارها با کاهگل، مرمت پله های قلعه، پاکسازی محیطی و احداث انبار برای قلعه از اواسط تیر ماه سال جاری با هزینه‌ای معادل ۷۰۰ میلیون ریال از محل اعتبارات ملی میراث فرهنگی و تحت نظارت کارشناسی مهندس سعید صفاری آغاز و هم اکنون در حال انجام است و در صورت تامین اعتبار مورد نیاز مرمت بدنه، برج‌ها و سقف قلعه همراه با انجام کاوش‌های باستان شناسی در دستور کار قرار خواهد گرفت.

شایان ذکر است: در شمال شرقي آبادي گازر خان و بر بلنداي كوهي از سنگ يكپارچه با ارتفاع ۲۱۰۰ متر ازسطح دريا كه به پرتگاه هاي مخوفي منتهي مي شود قلعه اي پرشكوه قرار دارد كه به گزارش حمدا… مستوفي نخست در سال ۲۲۶ هجري به دست داعي الي الحق حسن بن زيد الباقري بنا شده ، در شب چهارشنبه ششم رجب سال ۴۸۳ قمري به تصرف حسن صباح در آمده و اكنون آن را به نام قلعه الموت يا قلعه حسن مي خوانند .

تنها راه ورود به قلعه در انتهاي ضلع شمال شرقي – چند متر پايين تر از برج شرقي دژ – واقع شده كه كوه هودكان با فاصله اي نسبتا زياد بر آن مشرف است . در اين محل تونلي در تخته سنگ بريده شده كه داراي ۶ متر طول ، ۲ متر عرض و ۲ متر ارتفاع است . پس از عبور از اين گذرگاه ، آثار باقيمانده برج جنوبي قلعه و ديواره جنوب غربي آن كه روي شيب تند تخته سنگ ساخته شده آشكار مي گردد. در دامنه جنوبي كوه قلعه ، خندقي به طول تقريبي ۵۰ متر و عرض ۲ متر كنده و آن را از آبي كه داخل قلعه مي آمده پر مي كرده اند تا هيچ راه نفوذي از آن جبهه متصور نباشد . بر روي دامنه هاي تند ديگر صخره نيز هر جا كه بيم بالا رفتن مهاجمان مي رفته خندق هايي كنده و ديواره بالايي آنها را مورب برآورده اند تا امكان هر گونه عبوري را بازستاند . همچنين در هر نقطه كه شياري وجود داشته با ساختن  ديواره هايي سنگي يا آجري راه ورود را مسدود ساخته اند . با عبور از پاي ديوار شرقي قلعه كه حدود ۱۰ متر و به ارتفاع ۵ متر است به بخش اصلي دژ مي رسيم كه تختگاه حسن صباح در طول اقامت سي و پنج ساله وي در الموت بوده است و در بالاي آن بقاياي چند اطاق كه سقفشان فرو ريخته به چشم مي خورد. اين قلعه پس از تسليم ركن الدين خور شاه در شوال ۶۵۴ ه .ق به دستور هلاكو به آتش كشيده و و يران شد و از آن پس به عنوان تبعيد گاه و زندان مورد استفاده قرار گرفت . يكي از شگفتي هاي قلعه حسن ، سيستم پيچيده آبرساني با تنبوشه هايي به قطر ۱۰سانتي متر است كه از چشمه” كلدر ” آب را به دژ رسانده و در حوض هاي سنگي ذخيره مي كرده اند. در جنوب غربي اين قسمت از قلعه – در ميان شيب بسيار تندي كه به پرتگاه هاي عميق مي رسد – حوضي در دل سنگ به ابعاد تقريبي۵×۸ متر كنده اند كه هيچ گاه از آب خالي نشده است .